Het hofje. Bouwsteen van de Hollandse stad 1400-2000

  • Glenn Lyppens

Samenvatting

Al begin jaren negentig stelde de Barcelonese stedenbouwkundige Manuel de Solà-Morales dat in tijden waarin particuliere projecten steeds vaker de kwaliteit van de stad bepalen, ontwerpers en beleidsmakers zich meer zouden moeten buigen over de vraag hoe het private een bijdrage kan leveren aan het publieke. Collectieve ruimtes, dat zijn ruimtes waarvan de sociale gebruikswaarde de juridische eigendomsstructuur overstijgt, zouden volgens hem hierop een duurzaam antwoord kunnen bieden. Over hoe die collectieve ruimtes nu concreet ontworpen moesten worden, bleef de Solà-Morales vaag, maar gelukkig is daar architecte Willemijn Wilms Floet, die zich al jaren toelegt op het expliciteren van zulke kennis. Onze steden liggen immers bezaaid met bouwstenen die eeuwenlang hun collectieve atmosfeer hebben weten behouden en deze tot op vandaag uitdragen naar het publieke domein. Onderzoek naar deze ‘good practices’ uit het verleden speelt in haar ogen dan ook een fundamentele rol als basis voor duurzame stadsontwikkeling zoals een figuur als Solà-Morales dat stelde. Wilms Floet promoveerde op een studie over een bijzonder precedent van collectief wonen, de zogenaamde hofjes van liefdadigheid. Deze hofjes, waarvan de eerste al ontstonden in de Middeleeuwen, staan in Nederland in het collectieve geheugen gegrift als luwe en geborgen stedelijke woonmilieus. Ze ontstonden als vanuit particuliere initiatieven opgerichte vormen van mindervermogendenhuisvesting. De meeste kenmerken zich door het feit dat compacte ééngevelhuisjes zich ontwikkelen rondom een groene en gemeenschappelijke buitenruimte. Geboeid door de connotatie met culturele duurzaamheid die de hofjestraditie de afgelopen zeshonderd jaar ontwikkelde, stelt Wilms Floet zich de vraag welke architectonische principes hieraan ten grondslag liggen. Het beschrijven van deze principes zou ontwerpers immers van nut kunnen zijn bij het ontwikkelen van hedendaagse collectiviteiten. Met het in 2016 verschenen Het hofje. Bouwsteen van de  Hollandse stad 1400-2000 ontsluit ze haar promotieonderzoek
voor het grote publiek.

Hoe te citeren
LYPPENS, Glenn. Het hofje. Bouwsteen van de Hollandse stad 1400-2000. Bulletin KNOB, [S.l.], p. 51-53, mrt. 2018. ISSN 2589-3343. Beschikbaar op: <https://journals.open.tudelft.nl/index.php/knob/article/view/2031>. Datum gebruik: 15 nov. 2018 doi: https://doi.org/10.7480/knob.117.2018.1.2031.
Gepubliceerd
2018-03-01