Joan. De Prix de Rome-reizen van een Amsterdamse School-architect (1907-1910). Joan Melchior van der Meij

  • Rosa Visser-Zaccagnini

Samenvatting

Joan Melchior van der Meij was een bijzonder iemand: hij won op achtentwintigjarige leeftijd, in 1906, de prestigieuze Prix de Rome, reisde vier jaar door Europa en ontwierp in 1911 het Scheepvaarthuis, een juweel van ‘gemeenschapskunst’ en icoon van de Amsterdamse School. De titel van dit boek is niet helemaal correct omdat Joan zelf het begrip Amsterdamse School in 1911 nog niet kende. Hij overleed in 1949, op zijn eenenzeventigste, zonder één enkel ander flamboyant gebouw te hebben ontworpen. Voor de Dienst Publieke Werken in Amsterdam ontwierp hij bruggen, straatmeubilair, woningbouwcomplexen en voor verschillende opdrachtgevers villa’s. Enkele ontwerpen werden niet uitgevoerd. Wie was deze man? Wat waren zijn drijfveren? De beste manier om dat te weten, is zijn authentieke reisverslag te lezen.
Vormgever Paul Smeets, geïnspireerd door een boek van J.J. Vriend over de Amsterdamse School waarin de reisschetsen van Van der Meij werden genoemd, begon midden jaren tachtig een onderzoek naar het leven en het werk van deze architect. Hij zocht ook materiaal op dat onder andere in de laatste woonplaats van Joan, Geulle in Limburg, nog te vinden zou zijn. Samen met de architectuurhistoricus Michiel de Kruidenier publiceerde hij een volumineus en goed geïllustreerd boek met als titel Joan Melchior van der Meij architect. Pionier van de Amsterdamse School (2014). Het was voor de auteurs een enorm karwei om de documenten te selecteren, te transcriberen en een keuze te maken – ‘op basis van representativiteit’ – uit de tekeningen.
Het uitgeven van de reisschetsen, brieven en rapporten van Van der Meij is zeker waardevol. Originele documenten uit het verleden zijn buitengewoon interessant en doorgaans zeldzaam. Vaak zijn archieven en nalatenschappen van architecten door onachtzaamheid van familie in kelders of zolders opgeslagen en daarna vergeten, maar soms worden architectuurhistorisch belangwekkende documenten ook opzettelijk vernietigd of geruimd. Bijvoorbeeld het oude archief van de Rijksgebouwendienst waar het complete oeuvre
van de ingeschakelde architecten tot enkele slecht leesbare fiches is gereduceerd.
Dit boek heeft een mooi formaat dat goed past bij de inhoud: het reisboekje van Van der Meij zelf.

Hoe te citeren
VISSER-ZACCAGNINI, Rosa. Joan. De Prix de Rome-reizen van een Amsterdamse School-architect (1907-1910). Joan Melchior van der Meij. Bulletin KNOB, [S.l.], p. 159-160, sep. 2017. ISSN 2589-3343. Beschikbaar op: <https://journals.open.tudelft.nl/index.php/knob/article/view/1854>. Datum gebruik: 21 juli 2018 doi: https://doi.org/10.7480/knob.116.2017.3.1854.
Gepubliceerd
2017-09-01